Waarom we, ondanks pijn en verdriet, liever niet veranderen

Gedrag & gewoontes Zelfontwikkeling & zelfkennis

Zelfbeeld als kompas

Ons zelfbeeld is de manier waarop we onszelf zien. Onze gedachten, gevoelens, voorkeuren, wensen, meningen en eigenlijk alles dat “bij ons past.”

Dat zelfbeeld bouwen we geleidelijk op, naarmate we ervaringen verzamelen om een beeld te creëren van onszelf.

Zelfbeeld is dus wat anders dan identiteit. Een identiteit is vooral alles dat we willen zien en laten zien. Zelfbeeld is daarentegen alles wat we weten. Deze twee kunnen dus ook nog eens erg met elkaar botsen.

Een duidelijk zelfbeeld fungeert als het kompas dat ons door het leven heen navigeert.

Zo denk ik helder voor ogen te hebben wie de persoon Michael Cervino is. Dat maakt het makkelijk voor mij om keuzes te maken waarvan ik kan op voorhand kan voorspellen dat ik (Michael Cervino) er achteraf geen spijt van krijg. Oftewel, dit heldere zelfbeeld zorgt ervoor ik mij structureel kan gedragen als de persoon die ik denk te zijn.

Alle keuzes die we dagelijks maken, maken we dus allemaal vanuit beeld dat we van onszelf hebben. Hoe helderder dit beeld is, hoe makkelijker het is om keuzes te maken die dit zelfbeeld bevestigen. En keuzes te vermijden die dit zelfbeeld tegenspreken.

Valt dit beeld weg, dan hebben we geen idee meer waar we voor moeten kiezen. Of voor wat juist niet. Dan is het chaos. Een identiteitscrisis.

Als we geen duidelijk beeld hebben van wie we zijn, dan is vrijwel onmogelijk om structureel goede keuzes te maken. En daarmee wordt het verdomd moeilijk om iets op te bouwen in ons leven, want iets opbouwen vereist toch meestal wel dat we structureel bepaalde keuzes maken.

Wij mensen hebben dus simpelweg een helder zelfbeeld nodig om goed te kunnen functioneren in deze wereld. Dat is waarom het naarmate we ouder worden onze keuzes iets meer in overeenstemming zijn en we minder all over the place kiezen – een helderder zelfbeeld.

Dat we onbewust graag willen dat alles blijft zoals het is, heeft dus een functie. Dat heldere zelfbeeld. Niet omdat dit goed is. Maar omdat het vertrouwd is. Het is helder. Het zorgt ervoor dat we weten hoe we ons moeten gedragen naar wie we zijn.

Biologisch gezien houden we ons liever vast aan een helder zelfbeeld dat destructief is, dan een troebel zelfbeeld dat potentieel constructief kan zijn.

We willen trouw blijven aan onszelf, omdat dit makkelijker is om door het leven te navigeren.

Door deze biologische drang denken we dat wie we op dit moment zijn bepaalt hoe wij de rest van ons leven zullen (en moeten) zijn. We denken, dat als we veranderen, dat we op de een of andere manier niet helemaal trouw zijn aan onszelf. Aan wie we altijd zijn geweest. We weigeren ons (onbewust) anders te gedragen, omdat “dat niet is wie we zijn”.

Ondanks de pijn, het verdriet en de angst en onzekerheid die we ervaren. En ondanks alle andere redenen die we kunnen bedenken om te veranderen. Want “zo zijn wij nou eenmaal”.

Maar als we onszelf in een hokje plaatsen met het label “dat is niet wie we zijn” dan verzekeren we onszelf ervan dat we hier ook niet uitkomen.

Deze biologische drang kan ons helpen op momenten dat we niets aan ons gedrag willen veranderen, maar vormt een probleem als we gedrag graag zouden willen veranderen.

De problemen die we nu ervaren kunnen oplossingen zijn geweest voor problemen uit het verleden. Maar het leven verandert. Waar deze gedragingen eerst zelfverdediging waren, kunnen ze nu een handicap vormen.

En wanneer zelfverdediging (oplossingen voor problemen) zelf destructief wordt, dan verliest het zijn copingswaarde – dat betekent dat een oplossing op een probleem niet langer waardevol is.

Ieder van ons ervaart dezelfde uitdagingen wanneer we iets willen veranderen. Zoals je nu weet heeft dat ook een hele duidelijke functie. Een functie die ons niet altijd even goed van pas komt, maar het is een functie die we in ons voordeel kunnen gebruiken.

Door de jaren heen heb ik een arsenaal aan strategieën verzameld die mij hebben geholpen met mijn veranderingen. Deze strategieën vind je op mijn blog onder de categorie gedrag & gewoontes.

Deze strategieën maken verandering niet ineens makkelijk, maar ze maken het realistischer. Ze zorgen ervoor dat we gebruik maken van onze menselijke natuur, in plaats van dat we ons ertegen verzetten.

Voeg je bij de 100+ mensen die twee blogs per week toegestuurd krijgen.


Facebook
Twitter