Diarree is de weg naar oprechte kwetsbaarheid

Binding Zelfontwikkeling & zelfkennis Zelfvertrouwen & eigenwaarde

Er is een miljoen keer geschreven over hoe social media maar een select deel van het leven belicht. Vaak de mooie kant. Social Media is een vergrootglas om de mooie dingen van het leven door te bekijken. Doe je dit vaak genoeg, dan waan je je al snel in de illusie dat bij iedereen het leven mooi is, behalve bij jezelf.

De illusie van perfectie heeft er voor gezorgd dat er een enorme druk op onze schouders is komen te liggen. Social media heeft een gigantische impact gehad op hoe we naar het leven kijken. Op onze verlangens. Nog nooit in de geschiedenis van de mensheid is het zo makkelijk geweest om iedereen het idee te geven dat het leven perfect is. Nog nooit hebben we zo’n enorme invloed gehad op elkaars perceptie van hoe het leven eruit zou moeten zien. En we kunnen er niet mee omgaan.

Het is niet meer voldoende om een normale baan, een gemiddeld inkomen, een gemiddeld lichaam en een gezinnetje te hebben. Je moet alles (en meer) uit het leven halen. Vrouwen moeten ronde billen en een slanke taille hebben en het liefst ook carrière tijgers zijn, want waarom zou je genoegen nemen met een leventje als doodnormale moeder van twee kinderen?

En toch is er iets aan het veranderen.

Van perfectie naar imperfectie

Waar eerst vooral plaats was voor alles dat mooi en goed was, creëren we tegenwoordig steeds vaker ruimte voor pijn, verdriet en imperfectie.

Het gewicht van perfectie drukt op onze schouders. Het verpulvert ons. We verlangen naar echtheid. Naar onvolmaaktheid. Naar een kijkje achter de schermen, om er zeker van te zijn dat we niet de enige zijn die niet perfect is. Dat we niet de enige zijn waar het leven soms uit elkaar lijkt te donderen met macht tien. Niet alleen verlangen we naar onvolmaaktheid. We hebben behoefte om onze onvolmaaktheid te delen met wildvreemde via social media. We hebben de behoefte om andere er ook van te overtuigen dat zij niet de enige zijn waar het leven uit elkaar dondert. Dat ook wij slechte dagen hebben.

Ik denk dat we momenteel de verkeerde motivatie hebben om naar onvolmaaktheid te vragen, maar we komen er later in deze blog achter dat onvolmaaktheid veel dichter bij onze menselijke natuur ligt dan perfectie.

De illusie van perfectie heeft onze perceptie van wat “slecht” en “goed” is naar de tandjes geholpen. Oudere generaties hebben het al een miljoen keer gezegd: de jongeren zijn het perspectief kwijt.

Ik wil onze problemen niet bagataliseren. Je ziet inderdaad vaker perfect gevormde blote billen en dikke beach clubs dan dat je een verhaal ziet over diarree, partner ruzies en eenzaamheid. Problemen zijn nou eenmaal problemen, als we het zo ervaren. Het is lastig om daar objectief over te spreken. De subjectieve realiteit van de mens is immers alles dat we hebben in het moment. Maar soms, heel soms, is het goed om eens voorbij onze eigen realiteit te kijken.

Mensen vinden dat je je kwetsbaar opstelt als je vertelt over je diarree. Of over je verdriet omdat je ruzie hebt met je partner, omdat het lijkt alsof je een perfectie relatie heb. Maar wij zijn ook mensen. Wij weten uit eigen ervaring dat je als mens bijna in je broek schijt na een Indiase maaltijd en dat je je partner zijn nek soms wil omdraaien als zij verkeerd ademt terwijl jij Ajax probeert te kijken.

Hoe groot is de kans dat iemand je echt een weirdo vindt als je vertelt over je diarree? Of over je eenzaamheid? Of over je onbenullige ruzies met je partner? Is het zelfs niet wat egoïstisch, om te denken dat iemand “uniek” is door dit te delen? Denk je niet, dat 99% van de mensen om je heen zich volledig kunnen identificeren met 99% van de verhalen die je vertelt?

Ik voel geen behoefte om mensen te laten zien dat ik niet alleen maar langs dikke beach clubs ga met mijn vriendin en dure etentjes heb met vrienden. Ik hoef niet te vertellen dat ik soms fantasieën heb om mijn vriendin achter het behang te plakken als ze weer eens “aan mijn kop zeikt” en mij op andere momenten eenzaam en onbegrepen voel. Ik hoef dat allemaal niet te vertellen zodat jij begrijpt dat ik het niet perfect heb. Want dat weet je al. Jij weet al dat alle bovengenoemde, minder leuke dingen, allemaal onderdeel zijn van mijn leven. Waarom? Ik ben je medemens. Net als jij, jouw buurman en mijn tante heb ik klote momenten. En dat weet jij, misschien diep van binnen, maar je weet het. Zonder dat ik het ooit heb geuit.

Stel ik mijzelf nu niet kwetsbaar op? Ben ik niet “real” genoeg nu omdat ik het niet uit? Ik denk eerder dat ik, vast zoals heel veel andere, kwetsbaarheid op een andere manier bekijk.

De collectieve realiteit

Bij mijn oude werkgever had ik een vrouwelijke collega. 21 jaar. Puur afgaande op haar uiterlijk lijkt ze iemand die perfectie probeert uit te beelden. Lang blond haar. Slank. Verzorgd. Stereotype dame waar de meeste mannen op vallen. Een goed uitziende vriend. Oftewel, het droomprofiel van iedere vrouw. “Perfectie”.

Maar tot grote verrassing vertelde ze mij op haar derde werkdag dat het zomaar eens zou kunnen dat ze veel van haar laptop weg moet lopen vanwege enorme diarree aanvallen. Geen hapering in haar stem, geen blikken, geen blozen.

Een verademing.

Er was geen sprake van de illusie van perfectie. En het was ook geen kwetsbaarheid voor haar. Het was de normaalste zaak. Zij wist dat ik exact wist wat zij doormaakte, omdat ze weet dat ik ook mens ben.

Eerder in deze blog vertelde ik dat deze menselijkheid, deze onvolmaaktheid, dichter bij de menselijke natuur ligt dan perfectie. Ik denk dat dit komt omdat het ons verbind met elkaar. De realiteit is dat we allemaal nare dingen meemaken waar we ons voor schamen of gewoonweg liever niet delen. Dit vormt de kern van de collectieve realiteit van de mens. Door deze collectieve realiteit van de mensheid te beschouwen voor wat het is (een onderdeel van ieder mens) verbinden we onszelf, via deze collectieve waarheid, met elkaar.

Door deze doodnormale zaken, zoals een ruzie of diarree, als kwetsbaarheid te classificeren, ontdoen we onszelf van de mogelijkheid ons met elkaar te verbinden. We distantiëren ons van elkaar. We maken ons leed individueel. En verlagen daarmee de norm voor wat “leed” is voor onszelf. Juist wanneer we vinden dat we onszelf kwetsbaar opstellen en niet inzien dat alles dat wat wij delen vrij “normaal” is, schermen we ons af voor de collectieve realiteit van de mens. Het enige dat niet subjectief hoeft te zijn aan ons menselijk bestaan.

Als we zouden beseffen dat de meeste van ons hetzelfde meemaken in het leven en dat iedereen in (ongeveer) hetzelfde schuitje zit, dan komen we erachter dat onze individualiteit in deze niet bestaat. Als we beseffen dat ons leed collectief is, dan komt de term kwetsbaarheid of real niet eens in ons op in deze context. Net zoals de vrouwelijke collega van mijn leeftijd, zonder mij te kennen, vertelde over haar diarree. Iets dat alle behalve de norm lijkt te zijn tegenwoordig. Geen moment heeft zij gedacht dat ik haar zou veroordelen op haar diarree aanvallen, want ze begrijpt hoe menselijk het is waar ze mee kampt.

Collectief leed schalen onder kwetsbaarheid, en ook nog eens in een sociale setting, verraadt juist een laag bewustzijn van ons collectief leed. Een laag bewustzijn van wat het betekent om een mens te zijn. Dit lage bewustzijn zorgt voor een perceptie waarin de norm voor perfectie malen hoger aanvoelt en de norm voor wat kwetsbaarheid is vele malen lager aanvoelt.

En met zulke vertekende normen is het enige gevolg een lage zelfacceptatie. Want het is onmogelijk voor een mens om aan deze vertekende normen te voldoen.

Als diarree, een beetje eenzaamheid en een ruzie met onze partner al kwetsbaarheid vergt omdat het tot de “kwetsbare” kant van het leven behoort, waar schalen we dan (bijvoorbeeld) het gevoel keihard gedumpt te worden door iemand waar we zielsveel van houden dan onder? Durven we dat open en bloot te vertellen? Of is het dan een “besluit van beide”?

Zieltjes winnen

Laatst schreef Guy Droog een blog over kwetsbaarheid. Het gaat eigenlijk over digitale kwetsbaarheid en hoe iedereen tegenwoordig zijn Social Media kanalen inzet om zich kwetsbaar op te stellen.

Guy zegt daarover:

De ironie ontgaat je echter niet als je begrijpt hoe social media werkt. Dan is het al heel snel duidelijk dat het veel meer gaat om zieltjes winnen, en veel minder om oprechte kwetsbaarheid.

Social media is namelijk niets anders dan een digitaal construct dat volledig ingericht wordt op basis van onze persoonlijke wensen. In een omgeving waar iedereen elkaar over-en-weer interessant vindt en alles van elkaar wil weten, is er tegenwoordig overduidelijk ruimte voor kwetsbaarheid. Niet alleen is er ruimte voor, kwetsbaarheid is als honing voor de wespen. Als poep voor de vliegen. Kwetsbaarheid trekt ons als een magneet naar zich toe en het lijkt voor veel mensen een bron te vormen voor een overdosis zelfverheerlijking.

Guy heeft wat mij betreft al de kern geraakt betreffende het uiten van digitale kwetsbaarheid: het heeft niets meer met oprechte kwetsbaarheid te maken, het heeft alles met zieltjes winnen te maken. Het beste argument hiervoor vind ik dat onzekerheid over de uitkomst een belangrijke voorwaarde is voor kwetsbaarheid.

Op social media is er vrij weinig onzekerheid over de uitkomst, want steun is het vrijwel het enige dat je kan verwachten van de honderden, misschien wel duizenden, mensen die ons vrijwillig volgen. Het gaat, zoals Guy dus stelt, denk ik dus ook vooral om zieltjes winnen. Laten zien dat je leven niet altijd makkelijk is, om de nodige complimenten van “moedig”, “real” en “kwetsbaar” te ontvangen. Om bemoedigende woorden te ontvangen dat onze imperfectie oké is.

Maar waarom proberen we zieltjes te winnen? Willen we er kwaad mee of schuilt er iets anders achter?

De mens is over het algemeen van nature goed van aard. Als je door de oppervlakkige dynamiek heen kijk van openbare kwetsbaarheid dan zie je dat meer speelt dan simpelweg zieltjes winnen voor eigen geluk.

Mijn kijk hierop is dat we zieltjes proberen te winnen omdat we ons eenzaam voelen in die donkere kamer met al onze onzekerheden en al het leed. We zijn bang. We winnen geen zieltjes om maar zomaar complimentjes te scoren, we winnen zieltjes om met ons te vechten tegen alles waar we bang voor zijn. We delen ons innerlijke leed. We zoeken troost en bevestiging dat imperfectie oké is. Dat het oke is om mens te zijn.

Kwetsbaarheid als intern proces

We hebben gezien in deze blog dat oprechte kwetsbaarheid eigenlijk vooral erkenning is. Erkenning van onze collectieve realiteit, van het mens zijn. In feite vereist kwetsbaarheid dus helemaal niet dat we dit delen. Het is veel meer een innerlijk fenomeen. Iets dat intern gebeurt. Alleen. Kwetsbaarheid is daarmee te beschouwen als iets voor onszelf.

Dat wat tegenwoordig gebeurt, de openbare kwetsbaarheid, is denk ik een poging om dit leed gezamenlijk onder ogen te komen. Het is een poging tot verbinding, zoals mijn oud collega bij mij deed, maar op een verkeerde manier.

Verbinding bereiken we niet door leed gezamenlijk onder ogen te komen, we bereiken het door het intern te erkennen. En te beseffen dat het leed, onze emoties, onze gedachtes, allemaal inherent zijn aan het menselijk bestaan. Dat is de meest pure verbinding die er is. Een verademing, zoals mijn oud collega. We stellen onszelf niet kwetsbaar op omdat dat intrinsieke waarde heeft voor andere. Niet om iemand ervan te overtuigen dat ons leven ook niet perfect is. We stellen onszelf kwetsbaar op omdat dat de condities schept om oprecht met andere om te kunnen gaan. En dat vereist een eenzame, innerlijke strijd.

Openbare kwetsbaarheid impliceert dat er iets is dat die kwetsbaarheid vereist, alsof we iets te melden hebben dat buiten de norm valt. En dat is nou juist waar we de plank mis slaan. Alle zaken die we te melden hebben op social media vallen niet buiten de vorm, ze vormen de norm. En als we deze realiteit onder ogen durven komen, dan is er een stuk minder om ons voor te schamen. Om onzeker over te zijn.

Oprechte kwetsbaarheid plaatst alles dat we ervaren in perspectief, het vergroot ons bewustzijn van de collective realiteit. Het zorgt ervoor dat we reëeler durven te kijken naar welke normen realistisch zijn voor ons als mens.

Kwetsbaarheid is erkenning van het feit dat het een stuk minder leuk is om mens te zijn dan dat we het vaak doen laten voorkomen. Kwetsbaarheid is pijnlijk. Het is eenzaam. Het is confrontatie met onze demonen. Met alles waar we onzeker over zijn als mens. Dit pad naar zelfacceptie, ofwel, heel wording, is per definitie een eenzaam proces, omdat de innerlijke realiteit van mij, en alleen van mij, is. Dit kan ik niet met andere delen in de hoop het dragelijker te maken. Want het delen ervan ontdoet mij van de mogelijkheid het intern te erkennen en er vrede mee te sluiten.

En diarree moet je niet te letterlijk lezen. Diarree staat voor mij symbolisch voor oprechte kwetsbaarheid, het innerlijke soort. Totale erkenning van onze collectieve menselijke realiteit.

Ik kan alleen maar erkennen dat we allemaal diarree hebben. Niet door mijn angst en onzekerheid te delen met woorden, maar door het te leven. Wetende dat het oké is. En zeker niet uniek.

Een verademing zijn, net als mijn oud collega.

Voeg je bij de 100+ mensen die twee blogs per week toegestuurd krijgen.


Facebook
Twitter