#3 Is balans een leugen?

Van mijn achttiende tot mijn tweeëntwintigste heb ik mens physique wedstrijden gedaan. Dat is een soort bodybuilden, maar in plaats van een stringetje waar je je balzak in moet proppen heb je een zwembroek tot aan je benen aan. Een soort Victoria’s secret wedstrijdje voor mannen, waar je niet wordt afgekeurd als er twee satéprikkers onder je zwembroek vandaan steken.

Tijdens zo’n wedstrijdvoorbereiding staat heel het leven maandenlang in het teken van weinig eten, veel bewegen en je nachtrust optimaal houden. Tot aan het punt dat je een uitgemergelde gremlin bent die er op de meeste momenten van de dag niet beter uitziet dan een naaktkat.

Je darmen verschrompelen van alle kilo’s groenten, je adem ruikt naar bedorven karnemelk door alle kwark en het hoogtepunt in je dieet zijn wortels. Maak je het heel bond, dan mag je misschien een keer naar een amandel gillen of aan een appel likken.

En ondertussen is je libido gezakt naar het niveau van een gecastreerde kat en ben je nog te moe om ziek te worden.

De periode na je wedstrijd is echter een stuk aangenamer.

Je eet alles wat los en vast zit, traint wat minder intensief en je sociale leven staat weer vol in de bloei. Je komt in rap tempo wat kilo’s vetmassa aan zodat je weer op een gezond vetpercentage zit en je libido schiet weer omhoog.

Ook fijn voor je partner.

Het lijkt op een seizoensovergang, maar dan alsof je van de Siberische winter direct overgaat op een Egyptische zomer. Beide extreem op hun eigen manier.

Van alles naar alles. Maar dan anders.

We hebben het hier over extreme condities. Condities die vrijwel niemand voor hele lange tijd volhoudt. Het is overduidelijk dat hier geen enkele vorm van balans te bekennen. Iedereen snapt intuïtief ook dat wanneer je er zo extreem uit wil zien dat je er iets extreems voor moet doen. En ook dat er achteraf weer extreem gecompenseerd moet worden.

Natuurlijk kan je ook de minder extreme weg kiezen. Balans. Het midden. Soms even een training overslaan als je doodmoe bent, hier en daar wat chocolade eten als je verdrietig bent om je ex en alsnog laat naar bed gaan om je sociale leven te onderhouden.

Genoeg mensen hoeven niet persé goed te scoren op het podium. Niet iedereen wil een succesvolle ondernemer worden en niet iedereen streeft naar buitengewoon succes op welk gebied dan ook.

Laat voorop staan: dat is ook helemaal prima. Niet iedereen kán uitzonderlijk zijn. Niet iedereen hóéft uitzonderlijk te zijn.

Maar wat je merkt, is dat een discussie over balans al snel uitloopt in een discussie over resultaat (zoals hierboven). Maar gaat balans überhaupt over resultaat?

Waar zit de voldoening in?

Zit de voldoening in resultaat of in de inzet?

Ik denk een beetje van beide.

Maar zowel een hoop persoonlijke ervaringen als talloze wetenschappelijke studies over zingeving tonen aan dat inzet een hele belangrijke bijdrage is aan hoe zinvol wij mensen ons leven waarderen.

Het is niet alleen resultaat dat bepaalt hoe zinvol het leven is, maar het is ook ons vermogen om ons ergens voor in te zetten dat bepaalt wat wij van ons leven vinden.

Het leven in het midden

Balans wordt vaak gezien als “in het midden”.

Er is geen succesvolle bodybuilder ter wereld die verkondigt dat hij tijdens zijn wedstrijdvoorbereiding misschien wat meer balans in zijn leven moet brengen.

Iedere succesvolle bodybuilder kan je vertellen dat zij ontelbaar sociale gelegenheden hebben laten schieten voor wat zij willen bereiken. Dit betekent overigens niet dat bodybuilders nooit taart eten op een verjaardag.

Maar ze kiezen heel duidelijk waar hun prioriteit ligt.

Ondanks dat ze misschien nooit eerste worden op een belangrijke wedstrijd. Ondanks dat ze nooit de kampioen worden die ze hoopte te worden.

Periodisering

Periodisering betekent dat je 2-3 belangrijke met elkaar afwisselt door prioriteit te geven. Je werkt met één prioriteit, zoals het bedoeld is.

Dat betekent dat je bijvoorbeeld van januari t/m juli besluit om je bodybuilden als prioriteit te hanteren. En van augustus t/m december je sociale leven prioriteert.

Een bodybuilder leeft zoals je kan zien nooit in het midden. Hij leeft altijd in extremen. — Maar wel in extremen die elkaar opheffen.

Periodisering is een vorm van balanceren door de extremen elkaar te laten opheffen en zo over langere tijd balans te creëren. Dit is iets heel anders dan in het midden leven.

Maar waarom is het midden zo interessant?

Als ik terugdenk aan de momenten waarop ik in het midden wilde leven, dan zijn dat de momenten waarop ik niet écht wist wat ik wilde.

Ik had geen levensdoel.

Geen glasheldere waarden om naar te leven.

Geen hiërarchie in wat belangrijk voor mij was.

Als we niet weten wat belangrijk voor ons is, dan weten we ook niet wat onbelangrijk voor ons is.

En als we geen duidelijke hiërarchie hebben in wat belangrijk voor ons is, dan is het denk ik helemaal niet zo gek om opties open te houden door een soortvan middenweg te kiezen.

Er ontstaat alleen een uitdaging als dat moment van twijfel jaren duurt. Of misschien wel een heel mensenleven. Als we heel ons leven bezig zijn in het midden, in plaats van daadkrachtig een duidelijke richting te kiezen.

Zou het zo kunnen zijn dat we alleen balans willen omdat we de consequenties van disbalans (extremen) moeilijk vinden om te accepteren als we niet weten wat we belangrijk vinden?

De consequenties zijn namelijk dat we de meeste dingen moeten laten schieten. Dat we keuzes moeten maken. Dat we invloeden in het leven moeten reduceren tot een aantal dat te periodiseren valt.

Doodeng, al zeg ik het zelf. Want kiezen schept de voorwaarden om te falen.

En het midden Voelt voor mij meer als een soort copingsmechanisme voor de consequenties van kiezen. Alsof we niet kunnen accepteren dat we een keuze moeten maken.

Maar zoals bij de meeste copingsmechanismen het geval is, wordt de oplossing voor een probleem zelf een nieuw probleem. Het wordt zwaar om altijd maar constant rond het midden te blijven, zodat alles en iedereen tevreden blijft.

Mijn persoonlijke conclusie

Het gaat er denk ik vooral om dat we moeten leren comfortabel te zijn in de extremen. De extremen bevatten namelijk alles dat wij in een mensenleven nodig hebben: het gevoel belangrijk te zijn voor iets dat belangrijker is dan wijzelf. Dat heet zingeving.

Het forceert ons stil te staan bij wat we nou echt belangrijk vinden in het leven. En het zorgt ervoor dat we aan de hand van een selecte hiërarchie leven.

Ik betwijfel sterk of we ons erg belangrijk kunnen voelen als we voorwaarden stellen aan hoe erg we ons best ergens voor doen.

Het woord balans is denk ik niet bedoeld om altijd maar in het midden te leven, het woord balans betekent dat dingen elkaar moeten opheffen.

Niet perse op dagelijkse basis.
Niet perse op een vastgestelde frequentie.
Maar wel ooit.

En alleen wijzelf kunnen leren met welke frequentie dat is, door te proberen wat wij ons kunnen veroorloven.

Onze aandacht verschuift hiermee van in het midden proberen te leven naar condities scheppen om in de extremen te kunnen leven.

Een wezenlijk verschil dat ons leven sterk kan verbeteren.

Maar goed, wat vind jij?

Opzoek naar authenticiteit in een wereld vol schaamte.

150+ mensen gingen je voor. 34 zijn er nooit teruggevonden. Deze trip is op eigen risico :)